Đây là tình huống rủi ro nhất trong toàn bộ quá trình chuẩn bị: thuê một căn nhà ở nơi bạn chưa từng tới, từ một người bạn chưa từng gặp, bằng một khoản chuyển tiền quốc tế khó lấy lại.
Lừa đảo nhắm đúng vào hoàn cảnh này, và nạn nhân thường là du học sinh năm nhất.
Lựa chọn an toàn nhất: đừng thuê dài hạn từ xa
Nếu có thể, hãy làm theo thứ tự này:
- Ở ký túc xá năm đầu. Đặt qua trường, không có rủi ro lừa đảo, và bạn có một năm để tìm hiểu khu vực.
- Nếu không có ký túc xá: đặt chỗ ở tạm hai tuần đầu qua một nền tảng lưu trú có tên tuổi, sang rồi đi xem nhà thật rồi mới ký.
- Chỉ ký hợp đồng dài hạn từ xa khi bạn có người quen ở đó xem hộ, hoặc khi thuê của chính trường.
Hai tuần chi phí lưu trú tạm rẻ hơn rất nhiều so với một năm hợp đồng ở căn nhà không như mô tả.
Các kênh tìm đáng tin
- Phòng nhà ở của trường. Nhiều trường có danh sách nhà cho thuê ngoài đã được sàng lọc, và có cả bảng tin tìm bạn ở ghép.
- Khu căn hộ dành cho sinh viên có văn phòng quản lý chuyên nghiệp, hợp đồng theo từng phòng, và có trang web chính thức.
- Các trang bất động sản cho thuê lớn với tin đăng có xác minh.
- Hội sinh viên Việt Nam của trường. Nguồn tốt nhất cho việc ở ghép và cho thông tin về khu nào an toàn.
Bảy dấu hiệu lừa đảo
- Giá thấp bất thường so với các tin khác cùng khu. Đây là mồi phổ biến nhất.
- Chủ nhà nói đang ở nước ngoài nên không gặp được, và đề nghị gửi chìa khoá qua bưu điện sau khi nhận tiền.
- Yêu cầu chuyển tiền bằng phương thức không thể đòi lại: chuyển khoản quốc tế tới cá nhân, thẻ quà tặng, tiền mã hoá.
- Giục quyết gấp vì có nhiều người đang hỏi.
- Từ chối gọi video để dẫn đi xem căn nhà thật.
- Ảnh trông như ảnh quảng cáo. Thử tìm ngược ảnh trên mạng; ảnh bị lấy từ tin đăng khác là dấu hiệu rõ ràng.
- Không có hợp đồng, hoặc hợp đồng sơ sài vài dòng. Hợp đồng thật ở Mỹ luôn dài và chi tiết.
Cách xác minh trước khi chuyển tiền
- Gọi video và yêu cầu dẫn đi một vòng căn nhà, không phải xem ảnh. Yêu cầu chỉ ra ngoài cửa sổ để thấy khung cảnh xung quanh.
- Tra địa chỉ trên bản đồ và dùng chế độ xem đường phố để đối chiếu mặt ngoài toà nhà.
- Tra tên khu căn hộ để tìm trang chính thức và đánh giá của người ở. Gọi thẳng số trên trang chính thức, không gọi số người đăng tin đưa.
- Với nhà riêng: nhiều địa phương công khai dữ liệu về chủ sở hữu bất động sản. Đối chiếu tên chủ sở hữu với tên người đang cho bạn thuê.
- Nhờ người xem hộ. Hội sinh viên Việt Nam ở trường thường sẵn sàng giúp việc này, và đây là cách xác minh chắc chắn nhất.
Chuyển tiền thế nào cho an toàn
- Với khu căn hộ có quản lý: trả qua cổng thanh toán chính thức của họ, có hoá đơn điện tử. An toàn nhất.
- Với chủ nhà cá nhân: chỉ chuyển sau khi đã ký hợp đồng và đã xác minh danh tính. Giữ mọi bằng chứng giao dịch.
- Không bao giờ chuyển tiền đặt cọc trước khi có hợp đồng trong tay.
- Không bao giờ trả bằng thẻ quà tặng hoặc tiền mã hoá. Không có giao dịch thuê nhà hợp pháp nào cần tới các hình thức đó.
Ở ghép tìm từ xa
Tìm bạn ở ghép trước khi sang là cách hiệu quả để giảm chi phí, nhưng cũng cần cẩn trọng:
- Ưu tiên người cùng trường, xác minh được qua nhóm chính thức của trường.
- Gọi video nói chuyện trước, hỏi về giờ giấc, thói quen, việc nấu ăn, việc mời khách.
- Thống nhất trước bằng văn bản: chia tiền thế nào, ai đứng tên hợp đồng, xử lý ra sao nếu một người rời đi giữa chừng.
- Nếu có thể, mỗi người ký hợp đồng riêng với chủ nhà thay vì một người ký rồi thu của người kia.
Nếu đã lỡ bị lừa
- Báo ngay cho ngân hàng hoặc dịch vụ chuyển tiền, càng sớm càng có cơ hội chặn.
- Báo cho văn phòng sinh viên quốc tế và cho cảnh sát trường; họ có quy trình và đã gặp nhiều trường hợp.
- Lưu toàn bộ tin nhắn, email, biên lai.
Khả năng lấy lại tiền thường thấp, nhưng việc báo cáo giúp người sau không mắc, và nhiều trường dùng thông tin này để cảnh báo trên bảng tin của họ.
Nguyên tắc gọn nhất
Không chuyển tiền cho ai bạn chưa gọi video, cho căn nhà bạn chưa thấy dẫn đi một vòng, và không có hợp đồng trong tay. Ba điều kiện này loại bỏ gần như toàn bộ các vụ lừa đảo thuê nhà nhắm vào du học sinh.
Câu hỏi thường gặp
Có nên thuê nhà dài hạn từ Việt Nam không?
Tốt nhất là không, trừ khi thuê của chính trường hoặc có người quen xem hộ. An toàn hơn là ở ký túc xá năm đầu, hoặc đặt chỗ ở tạm hai tuần rồi sang xem nhà thật.
Dấu hiệu nào cho thấy tin cho thuê là lừa đảo?
Giá thấp bất thường, chủ nhà nói đang ở nước ngoài và gửi chìa khoá qua bưu điện, yêu cầu chuyển tiền bằng thẻ quà tặng hoặc tiền mã hoá, giục quyết gấp, và từ chối gọi video.
Làm sao xác minh một căn nhà từ xa?
Gọi video yêu cầu dẫn đi một vòng, tra địa chỉ trên bản đồ và xem đường phố, gọi số trên trang chính thức của khu căn hộ, và nhờ hội sinh viên Việt Nam ở trường xem hộ.
Chuyển tiền thuê nhà thế nào cho an toàn?
Qua cổng thanh toán chính thức của khu căn hộ nếu có. Với chủ nhà cá nhân thì chỉ chuyển sau khi đã ký hợp đồng và xác minh danh tính, và không bao giờ trả bằng thẻ quà tặng hay tiền mã hoá.
Tìm bạn ở ghép từ xa cần lưu ý gì?
Ưu tiên người cùng trường xác minh được, gọi video nói chuyện trước, thống nhất bằng văn bản về chia tiền và xử lý khi một người rời đi, và nếu được thì mỗi người ký hợp đồng riêng.
