Bằng lái xe ở Mỹ: đổi bằng Việt Nam hay thi lại từ đầu

Ở phần lớn nước Mỹ, không có xe thì gần như không đi đâu được. Với du học sinh ở các thị trấn đại học hoặc vùng ngoại ô, bằng lái không phải tiện ích mà là điều kiện để sống bình thường.

Quy định về bằng lái do từng bang quản lý, nên chi tiết khác nhau. Bài này mô tả bộ khung chung; bước đầu tiên của bạn luôn là vào trang của cơ quan quản lý phương tiện của chính bang mình ở.

Dùng bằng Việt Nam được bao lâu

Phần lớn bang cho phép người mới tới lái xe bằng bằng nước ngoài trong một khoảng thời gian nhất định, thường tính từ ngày nhập cảnh hoặc từ ngày trở thành cư dân của bang. Khoảng này khác nhau giữa các bang.

Điều nên làm:

• Làm bằng lái quốc tế ở Việt Nam trước khi đi. Đây là bản dịch được công nhận của bằng trong nước, luôn phải đi kèm bằng gốc chứ không thay thế được.
• Kiểm quy định của bang về thời hạn được dùng bằng nước ngoài, ngay khi tới.
• Kiểm điều kiện của công ty bảo hiểm. Đây mới là ràng buộc thực tế: nhiều công ty bảo hiểm xe không nhận hoặc tính phí rất cao cho người chỉ có bằng nước ngoài.

Một số ít bang có thoả thuận công nhận bằng của một số nước, cho phép đổi thẳng không phải thi. Việt Nam thường không nằm trong nhóm đó, nên thực tế là bạn sẽ phải thi.

Quy trình lấy bằng của bang

Bộ khung phổ biến gồm bốn bước:

• Bước 1: nộp hồ sơ và thi lý thuyết. Bài thi trắc nghiệm về luật giao thông và biển báo, làm trên máy tại trung tâm. Nhiều bang có bản dịch sang các thứ tiếng khác, đôi khi có tiếng Việt; hỏi trước.
• Bước 2: nhận giấy phép tập lái. Cho phép lái khi có người đủ điều kiện ngồi cùng. Một số bang yêu cầu giữ giấy này một thời gian tối thiểu trước khi được thi thực hành.
• Bước 3: thi thực hành. Lái trên đường thật với giám khảo ngồi bên. Thường phải tự mang xe tới, và xe đó phải có bảo hiểm và đăng kiểm hợp lệ.
• Bước 4: nhận bằng. Thường được cấp bằng tạm ngay và bằng chính thức gửi qua bưu điện sau vài tuần.

Giấy tờ thường cần

• Hộ chiếu có thị thực.
• Hồ sơ nhập học do trường cấp.
• Bản in hồ sơ nhập cảnh điện tử.
• Hai giấy tờ chứng minh nơi cư trú trong bang: hợp đồng thuê nhà, hoá đơn tiện ích, thư của trường.
• Số an sinh xã hội, hoặc giấy xác nhận không đủ điều kiện được cấp số đó.

Điểm cuối là chỗ hay vướng nhất. Du học sinh chưa đi làm thường không có số an sinh xã hội, và nhiều bang chấp nhận một giấy xác nhận thay thế do cơ quan an sinh xã hội cấp. Quy trình: tới cơ quan đó, nộp đơn, bị từ chối vì không đủ điều kiện, và xin giấy xác nhận việc từ chối đó. Nghe vòng vo nhưng đây là quy trình chuẩn.

Hỏi văn phòng sinh viên quốc tế trước; họ xử lý việc này thường xuyên và biết chính xác bang mình cần gì.

Chuẩn bị thi lý thuyết

Mỗi bang có một cuốn sổ tay lái xe, tải miễn phí trên trang của cơ quan quản lý phương tiện. Đây là nguồn duy nhất cần đọc, vì đề thi lấy từ chính nó.

Ngoài ra có nhiều ứng dụng và trang luyện đề miễn phí. Làm vài chục đề thử là đủ cho phần lớn người.

Phần khó nhất với người Việt thường không phải luật mà là biển báo và các quy tắc không có ở Việt Nam, chẳng hạn quy tắc ở giao lộ bốn chiều có biển dừng, quy tắc nhường xe buýt trường học, quy tắc rẽ phải khi đèn đỏ.

Chuẩn bị thi thực hành

Nội dung thường gồm: khởi hành, chuyển làn, rẽ, dừng ở biển dừng, đỗ xe song song hoặc đỗ lùi, quay đầu, và lái trên đường có tốc độ cao hơn.

Ba lỗi khiến người Việt trượt nhiều nhất:

• Không dừng hẳn ở biển dừng. Ở Mỹ phải dừng hẳn, bánh xe đứng yên, đếm được một nhịp. Dừng chậm rồi đi tiếp là lỗi trượt ngay.
• Không quay đầu nhìn qua vai khi chuyển làn. Nhìn gương thôi là không đủ; giám khảo chấm động tác quay đầu.
• Không nhường đúng thứ tự ở giao lộ. Quy tắc ai tới trước đi trước, đồng thời thì xe bên phải đi trước.

Nên học vài buổi với một trường dạy lái hoặc với người đã lái ở Mỹ lâu năm, tập trung vào chính các điểm chấm này.

Một lưu ý về việc dùng làm giấy tờ tuỳ thân

Bằng lái của bang là giấy tờ tuỳ thân phổ biến nhất ở Mỹ, được dùng ở mọi nơi từ ngân hàng tới sân bay nội địa. Người không lái xe vẫn có thể xin một loại thẻ căn cước do bang cấp, không cho phép lái xe nhưng dùng làm giấy tờ tuỳ thân được.

Với người không định mua xe, thẻ này rất tiện, vì nó giúp bạn không phải mang hộ chiếu theo người mỗi ngày.

Câu hỏi thường gặp