Kỹ thuật lái ở Mỹ không khó hơn ở Việt Nam. Cái khác là luật chặt hơn nhiều, được thực thi nghiêm, và một số quy tắc không tồn tại ở Việt Nam nên người mới sang không có phản xạ.
Mười điều dưới đây là nơi người Việt hay bị phạt. Quy định cụ thể do từng bang đặt, nên luôn đọc sổ tay lái xe của chính bang mình ở.
1. Biển dừng: phải dừng hẳn
Biển tám cạnh màu đỏ yêu cầu dừng hoàn toàn, bánh xe đứng yên, không phải giảm tốc rồi đi tiếp. Đây là lỗi bị phạt nhiều nhất và cũng là lỗi trượt thi thực hành nhiều nhất.
Ở giao lộ có biển dừng cả bốn hướng, quy tắc là ai tới trước đi trước; nếu tới cùng lúc thì xe bên phải đi trước. Người Mỹ áp dụng quy tắc này rất tự nhiên và sẽ bối rối nếu bạn không theo.
2. Xe buýt trường học
Khi xe buýt trường học bật đèn đỏ nhấp nháy và mở biển dừng ở hông, mọi xe phải dừng lại, kể cả xe đi ngược chiều trên đường không có dải phân cách cứng.
Đây là lỗi bị phạt rất nặng ở mọi bang, vì nó liên quan trực tiếp tới an toàn trẻ em. Nhiều nơi có camera gắn trên xe buýt để ghi lại.
3. Nhường người đi bộ
Người đi bộ ở vạch kẻ đường gần như luôn được ưu tiên tuyệt đối. Ở nhiều bang, xe phải dừng hẳn chứ không chỉ giảm tốc, và phải chờ người đi bộ qua hết.
Điều này ngược hẳn với thói quen ở Việt Nam, nơi người đi bộ thường phải tự tránh xe.
4. Rẽ phải khi đèn đỏ
Ở phần lớn nơi tại Mỹ, được phép rẽ phải khi đèn đỏ sau khi đã dừng hẳn và nhường đường. Nhưng có những giao lộ cấm, và nơi cấm sẽ có biển ghi rõ.
Hai lỗi: rẽ phải mà không dừng hẳn trước, và rẽ phải ở nơi có biển cấm.
5. Xe ưu tiên và xe đỗ bên lề
Nghe còi xe cứu thương, cứu hoả hoặc cảnh sát thì phải tấp vào lề bên phải và dừng lại, kể cả khi bạn đang ở làn trái.
Ngoài ra nhiều bang có quy định rằng khi đi qua một xe khẩn cấp hoặc xe cứu hộ đang dừng bên lề với đèn nhấp nháy, bạn phải chuyển sang làn xa hơn, hoặc nếu không chuyển được thì phải giảm tốc đáng kể.
6. Tốc độ và khu vực trường học
Giới hạn tốc độ được thực thi nghiêm hơn nhiều so với ở Việt Nam. Trong khu vực trường học vào giờ quy định, giới hạn giảm mạnh và mức phạt thường nhân đôi.
Tương tự với khu vực đang thi công.
7. Thắt dây an toàn và ghế trẻ em
Dây an toàn bắt buộc cho người lái và thường cho mọi hành khách. Trẻ em phải ngồi ghế chuyên dụng phù hợp theo tuổi, cân nặng và chiều cao, với quy định chi tiết do từng bang đặt.
Đây là điều đáng chú ý với nghiên cứu sinh có gia đình đi cùng.
8. Điện thoại khi lái
Nhiều bang cấm cầm điện thoại khi lái xe, và gần như mọi bang cấm nhắn tin khi lái. Dùng chế độ rảnh tay hoặc gắn giá đỡ.
9. Nồng độ cồn
Ngưỡng nồng độ cồn cho phép ở Mỹ nhìn chung thấp, và với người dưới hai mươi mốt tuổi thì nhiều bang áp dụng quy tắc không khoan nhượng: bất kỳ nồng độ nào phát hiện được cũng là vi phạm.
Hậu quả của việc lái xe khi có cồn ở Mỹ rất nặng: phạt tiền lớn, treo bằng, có thể bị giam, và với người nước ngoài thì nó còn ảnh hưởng tới hồ sơ di trú, kể cả việc xin gia hạn thị thực về sau. Đây là điều nên coi là ranh giới tuyệt đối.
10. Đỗ xe
Quy định đỗ xe ở Mỹ chi tiết và được thực thi bằng phạt nguội rất đều tay:
- Không đỗ ở vạch đỏ, ở chỗ dành cho người khuyết tật, trước vòi cứu hoả.
- Nhiều đường có ngày cấm đỗ để dọn tuyết hoặc quét đường; đọc kỹ biển.
- Trong khuôn viên trường thường phải có thẻ đỗ xe trả phí.
- Phạt đỗ xe không trả có thể dẫn tới bị kẹp bánh hoặc kéo xe, và chi phí kéo xe rất cao.
Khi bị cảnh sát dừng xe
Đây là tình huống gây hoang mang cho người mới, và có một quy trình được kỳ vọng:
- Bật đèn xi nhan phải, tấp vào lề an toàn, tắt máy.
- Ngồi yên trong xe. Không mở cửa bước ra, không thò tay vào túi hay ngăn đựng đồ.
- Hạ cửa kính, đặt hai tay lên vô lăng để cảnh sát nhìn thấy.
- Chờ cảnh sát yêu cầu rồi mới lấy giấy tờ, và nói trước khi lấy, chẳng hạn giấy tờ của tôi ở trong ngăn đựng đồ.
- Trả lời lịch sự và ngắn gọn. Không tranh cãi tại chỗ; nếu không đồng ý với vé phạt thì có quy trình khiếu nại sau.
Những động tác trên nghe hình thức nhưng chúng quan trọng ở Mỹ, và người bản xứ được dạy đúng như vậy.
Nếu bị phạt
Vé phạt thường cho hai lựa chọn: nộp phạt, hoặc ra toà giao thông để trình bày. Với lỗi nhỏ, nhiều bang cho phép học một khoá lái xe an toàn để xoá lỗi khỏi hồ sơ, giúp phí bảo hiểm không tăng.
Đừng bỏ qua vé phạt. Không nộp dẫn tới tăng tiền phạt, treo bằng, và với người nước ngoài thì mọi rắc rối pháp lý chưa giải quyết đều là thứ không nên để tồn tại trong hồ sơ.
Câu hỏi thường gặp
Biển dừng ở Mỹ có phải dừng hẳn không?
Có. Phải dừng hoàn toàn với bánh xe đứng yên, không phải giảm tốc rồi đi tiếp. Đây là lỗi bị phạt nhiều nhất với người mới lái ở Mỹ.
Gặp xe buýt trường học bật đèn đỏ thì làm gì?
Mọi xe phải dừng lại, kể cả xe đi ngược chiều trên đường không có dải phân cách cứng. Đây là lỗi bị phạt rất nặng ở mọi bang.
Có được rẽ phải khi đèn đỏ không?
Ở phần lớn nơi thì được, sau khi đã dừng hẳn và nhường đường. Nhưng có những giao lộ cấm và nơi cấm sẽ có biển ghi rõ.
Bị cảnh sát dừng xe thì nên làm gì?
Tấp vào lề, tắt máy, ngồi yên trong xe, hạ cửa kính và đặt hai tay lên vô lăng. Chờ cảnh sát yêu cầu rồi mới lấy giấy tờ, và nói trước khi lấy.
Lái xe có cồn ở Mỹ bị xử lý thế nào?
Rất nặng: phạt tiền lớn, treo bằng, có thể bị giam. Với người nước ngoài còn ảnh hưởng tới hồ sơ di trú, kể cả việc xin gia hạn thị thực về sau.
