Ở nhiều nơi tại Mỹ, có xe là điều kiện để đi học, đi làm thêm và đi chợ. Với du học sinh, chiếc xe đầu tiên thường là xe cũ trong tầm vài nghìn đô la, và đó là khoản chi lớn thứ hai sau tiền nhà.
Bốn bước dưới đây tránh được phần lớn rủi ro.
Mua ở đâu
| Nguồn | Ưu | Nhược |
|---|---|---|
| Người bán cá nhân | Rẻ nhất | Bán như hiện trạng, không bảo hành, tự lo giấy tờ |
| Đại lý xe cũ nhỏ | Có giấy tờ sẵn, đôi khi có bảo hành ngắn | Đắt hơn, chất lượng rất khác nhau |
| Đại lý chính hãng, xe đã kiểm định | Bảo hành, xe được kiểm kỹ | Đắt nhất |
| Sinh viên tốt nghiệp bán lại | Rẻ, biết lịch sử xe, người bán đáng tin hơn | Ít lựa chọn, theo mùa |
Với du học sinh, nguồn cuối thường tốt nhất: tìm trong nhóm mua bán của trường hoặc hội sinh viên Việt Nam vào tháng Năm, khi các khoá tốt nghiệp thanh lý đồ.
Bốn bước bắt buộc trước khi trả tiền
Bước 1: tra lịch sử xe. Lấy số khung của xe rồi tra qua một dịch vụ báo cáo lịch sử. Báo cáo cho biết xe từng bị tai nạn chưa, bị ngập nước chưa, từng bị thu hồi chưa, số đời chủ, và lịch sử bảo dưỡng.
Hai thứ cần tránh tuyệt đối: xe có giấy tờ ghi là hư hỏng toàn bộ đã được sửa lại, và xe từng bị ngập nước. Cả hai đều rẻ bất thường và đều là nguồn rắc rối triền miên.
Bước 2: mang xe tới thợ kiểm tra độc lập. Đây là bước quan trọng nhất và cũng là bước hay bị bỏ qua nhất. Chi phí một lần kiểm tương đương một bữa ăn, và nó phát hiện những thứ bạn không thấy: rò rỉ, tình trạng phanh, hộp số, khung xe.
Người bán từ chối cho mang xe đi kiểm là lý do để bỏ đi ngay, không cần suy nghĩ thêm.
Bước 3: lái thử. Không chỉ quanh khu phố. Lái ít nhất hai mươi phút, có cả đường tốc độ cao. Nghe tiếng lạ, thử phanh gấp ở nơi an toàn, thử điều hoà và sưởi, kiểm mọi đèn báo trên bảng điều khiển.
Bước 4: tra giá thị trường. Có các trang định giá xe theo đời, số dặm đã đi và tình trạng. Biết giá thị trường là cơ sở duy nhất để thương lượng.
Thương lượng
Mặc cả là chuyện bình thường và được mong đợi ở Mỹ khi mua xe, kể cả ở đại lý.
- Dựa vào kết quả kiểm tra của thợ: mỗi hạng mục cần sửa là một cơ sở để giảm giá.
- Nói một con số cụ thể, đừng nói chung chung là giảm giúp em.
- Sẵn sàng bỏ đi. Đây là công cụ mạnh nhất, và có nhiều xe khác.
- Ở đại lý, hỏi rõ tổng số tiền phải trả gồm mọi loại phí, đừng chỉ hỏi giá xe. Phí giấy tờ và các gói cộng thêm là nơi lợi nhuận thật của họ.
Giấy tờ khi mua
- Giấy chứng nhận quyền sở hữu xe. Người bán phải ký chuyển cho bạn. Kiểm tên trên giấy có khớp với người đang bán không, và giấy có ghi khoản vay nào chưa trả không.
- Hoá đơn mua bán ghi giá, ngày, số khung, tên và chữ ký hai bên.
- Sang tên và đăng ký tại cơ quan quản lý phương tiện của bang, trong thời hạn quy định. Có thuế và phí, tính theo giá mua ở nhiều bang.
- Bảo hiểm phải có trước khi lái xe về. Đây là yêu cầu bắt buộc ở gần như mọi bang, và bạn mua được bảo hiểm trước khi hoàn tất sang tên.
Các khoản sau khi mua
Giá xe chỉ là khởi đầu. Cộng thêm:
- Bảo hiểm — khoản lớn nhất với người trẻ chưa có lịch sử lái ở Mỹ.
- Thuế và phí sang tên, đăng ký, biển số.
- Đăng kiểm và kiểm khí thải nếu bang yêu cầu.
- Xăng.
- Bảo dưỡng định kỳ: thay dầu, lốp, phanh, ắc quy.
- Sửa chữa bất ngờ. Với xe cũ, nên dự phòng một khoản riêng.
- Chỗ đỗ nếu trường hoặc khu nhà thu phí.
Chọn xe nào
Với người mua lần đầu và ngân sách hạn chế, tiêu chí thực dụng:
- Hãng có tiếng bền và phụ tùng rẻ. Các dòng xe phổ thông của Nhật thường đứng đầu về chi phí sở hữu thấp.
- Xe phổ biến thì thợ nào cũng sửa được và phụ tùng dễ tìm.
- Số dặm đã đi quan trọng hơn năm sản xuất. Một xe già nhưng ít đi và bảo dưỡng tốt thường hơn một xe mới hơn nhưng chạy nhiều.
- Tránh xe sang đã cũ. Giá mua rẻ nhưng chi phí sửa chữa và phụ tùng rất cao. Đây là cái bẫy phổ biến nhất với người mua lần đầu.
Một lời nhắc
Trước khi quyết mua xe, hãy tính xem bạn có thật sự cần không. Ở nơi có xe buýt miễn phí bằng thẻ sinh viên và đi bộ được tới lớp, tổng chi phí sở hữu một chiếc xe trong bốn năm là khoản tiền rất lớn so với việc thỉnh thoảng đi nhờ hoặc gọi xe công nghệ.
Câu hỏi thường gặp
Mua xe cũ ở Mỹ nên mua ở đâu?
Với du học sinh, mua lại từ sinh viên tốt nghiệp trong nhóm của trường thường tốt nhất vì rẻ và biết lịch sử xe. Người bán cá nhân rẻ hơn đại lý nhưng bán theo hiện trạng.
Bước nào quan trọng nhất trước khi mua?
Mang xe tới một thợ độc lập kiểm tra. Chi phí nhỏ nhưng phát hiện được rò rỉ, tình trạng phanh, hộp số và khung xe. Người bán từ chối cho kiểm là lý do để bỏ đi.
Loại xe nào nên tránh?
Xe có giấy tờ ghi là hư hỏng toàn bộ đã sửa lại, xe từng bị ngập nước, và xe sang đã cũ vì chi phí sửa chữa và phụ tùng rất cao.
Có cần bảo hiểm trước khi lái xe về không?
Có. Gần như mọi bang đều bắt buộc, và bạn mua được bảo hiểm trước khi hoàn tất thủ tục sang tên.
Ngoài giá xe còn phải trả những gì?
Bảo hiểm, thuế và phí sang tên đăng ký biển số, đăng kiểm nếu bang yêu cầu, xăng, bảo dưỡng định kỳ, một khoản dự phòng sửa chữa, và phí chỗ đỗ.