Một khác biệt lớn mà người Việt mới sang hay vấp: kháng sinh ở Mỹ bắt buộc phải có đơn bác sĩ. Không nhà thuốc nào bán tự do, và đây không phải chuyện thương lượng được.
Nhiều loại thuốc khác cũng vậy. Biết trước ranh giới này tránh được cả rắc rối lẫn việc mất thời gian.
Thuốc không cần đơn
Bán tự do ở siêu thị và nhà thuốc, xếp trên kệ như hàng hoá thông thường:
- Thuốc hạ sốt và giảm đau thông dụng.
- Thuốc cảm, ho, nghẹt mũi.
- Thuốc dị ứng.
- Thuốc dạ dày, thuốc tiêu hoá.
- Thuốc bôi ngoài da, sát trùng, băng gạc.
- Vitamin và thực phẩm bổ sung.
Dược sĩ ở quầy tư vấn miễn phí và họ được đào tạo bài bản. Hỏi họ là việc hoàn toàn bình thường, và với người chưa quen tên thuốc ở Mỹ thì đây là cách nhanh nhất để mua đúng.
Một nhóm nằm giữa: vài loại thuốc không cần đơn nhưng phải hỏi mua ở quầy dược sĩ và xuất trình giấy tờ tuỳ thân, do quy định kiểm soát.
Thuốc kê đơn
Quy trình:
- Đi khám, bác sĩ kê đơn.
- Đơn thường được gửi điện tử thẳng tới nhà thuốc bạn chọn, không phải cầm giấy.
- Bạn ra nhà thuốc lấy, xuất trình giấy tờ tuỳ thân và thẻ bảo hiểm.
- Trả khoản đồng chi trả theo gói bảo hiểm.
Đơn thuốc có ghi số lần được lấy lại. Hết số lần thì phải quay lại bác sĩ.
Thuốc gốc và thuốc biệt dược
Đây là chỗ tiết kiệm được nhiều nhất và rất ít người hỏi tới.
Thuốc gốc có cùng hoạt chất, cùng liều, cùng tác dụng với thuốc biệt dược, nhưng rẻ hơn rất nhiều vì không phải gánh chi phí nghiên cứu và thương hiệu. Cơ quan quản lý dược của Mỹ yêu cầu thuốc gốc phải tương đương sinh học với thuốc gốc gốc.
Luôn hỏi: thuốc này có bản gốc không. Ở nhiều bang, dược sĩ được phép tự thay bằng bản gốc trừ khi bác sĩ ghi rõ không được thay, nhưng hỏi vẫn là việc nên làm.
Năm cách giảm chi phí thuốc
- Hỏi bác sĩ về lựa chọn rẻ hơn. Nói thẳng rằng bạn đang cân đối chi phí. Bác sĩ thường có nhiều phương án cho cùng một vấn đề và sẽ chọn loại phù hợp túi tiền nếu được cho biết.
- So giá giữa các nhà thuốc. Cùng một loại thuốc, giá chênh nhau đáng kể giữa các chuỗi. Có các ứng dụng và trang so giá thuốc theo mã bưu chính.
- Phiếu giảm giá thuốc. Có những chương trình phát phiếu miễn phí, đôi khi giá sau phiếu còn thấp hơn cả mức đồng chi trả của bảo hiểm. Đáng so cả hai cách.
- Nhà thuốc của trường. Nhiều trường có nhà thuốc riêng với giá ưu đãi cho sinh viên.
- Mua lượng lớn hơn cho thuốc dùng dài hạn. Đơn ba tháng thường rẻ hơn ba lần đơn một tháng.
Mang thuốc từ Việt Nam sang
Được, nhưng có nguyên tắc:
- Giữ nguyên bao bì gốc có nhãn, đừng đổ ra hộp khác.
- Mang theo đơn thuốc hoặc giấy của bác sĩ, tốt nhất là bản tiếng Anh, nếu là thuốc kê đơn.
- Mang trong hành lý xách tay để không mất khi thất lạc hành lý.
- Số lượng hợp lý cho cá nhân dùng, không mang số lượng lớn.
- Khai báo nếu được hỏi.
- Một số hoạt chất bị kiểm soát chặt hoặc bị cấm ở Mỹ dù bán tự do ở Việt Nam. Nếu bạn dùng thuốc điều trị dài hạn, hãy tra trước và hỏi bác sĩ.
Với người có bệnh mạn tính cần dùng thuốc đều, việc nên làm là mang theo bản tóm tắt bệnh án bằng tiếng Anh ghi rõ chẩn đoán, thuốc đang dùng và liều. Điều này giúp bác sĩ ở Mỹ kê tiếp mà không phải làm lại từ đầu.
Thực phẩm bổ sung và thuốc bắc
Nhóm này được quản theo cách khác với thuốc ở Mỹ, ít kiểm soát hơn. Hai lưu ý:
- Chất lượng và hàm lượng thực tế có thể không như ghi trên nhãn.
- Một số loại tương tác với thuốc kê đơn. Nếu bạn đang dùng thuốc theo đơn, hãy nói với bác sĩ về mọi thứ bạn đang uống, kể cả thuốc bắc và thực phẩm chức năng.
Tủ thuốc nên có ở nhà
- Thuốc hạ sốt giảm đau.
- Nhiệt kế.
- Thuốc dị ứng.
- Dung dịch bù nước.
- Băng gạc, thuốc sát trùng, băng cá nhân.
- Thuốc dạ dày.
- Nước muối sinh lý.
Tổng chi phí cho bộ này rất thấp, và nó tránh được nhiều chuyến đi phòng khám không cần thiết vào lúc bạn đang mệt.
Câu hỏi thường gặp
Mua kháng sinh ở Mỹ có cần đơn không?
Có, bắt buộc. Không nhà thuốc nào ở Mỹ bán kháng sinh tự do, khác hẳn với Việt Nam.
Thuốc gốc có tác dụng như thuốc biệt dược không?
Có. Thuốc gốc cùng hoạt chất, cùng liều, được yêu cầu tương đương sinh học, nhưng rẻ hơn rất nhiều. Luôn nên hỏi thuốc này có bản gốc không.
Có cách nào mua thuốc rẻ hơn không?
Hỏi bác sĩ về lựa chọn rẻ hơn, so giá giữa các nhà thuốc, dùng phiếu giảm giá thuốc, mua ở nhà thuốc của trường, và lấy đơn ba tháng thay vì từng tháng.
Mang thuốc từ Việt Nam sang Mỹ được không?
Được, nhưng nên giữ nguyên bao bì gốc có nhãn, mang theo đơn thuốc bản tiếng Anh, để trong hành lý xách tay, và với số lượng hợp lý cho cá nhân dùng.
Đang dùng thuốc bắc thì có cần nói với bác sĩ không?
Có. Một số loại tương tác với thuốc kê đơn, nên cần nói với bác sĩ về mọi thứ bạn đang uống kể cả thực phẩm chức năng.