Tự nấu là khoản tiết kiệm lớn nhất trong chi tiêu hằng ngày ở Mỹ. Nhưng lý do người ta bỏ nấu ăn thường không phải là không biết nấu, mà là hết năng lượng để nghĩ hôm nay ăn gì sau một ngày học bằng ngôn ngữ thứ hai.
Giải pháp không nằm ở công thức mà nằm ở việc bỏ hẳn khâu phải nghĩ.
Nguyên tắc: nấu theo lô, một hoặc hai buổi mỗi tuần
Thay vì nấu mỗi ngày, dành hai tới ba tiếng vào một buổi cuối tuần để nấu cho cả tuần, chia hộp, cấp đông hoặc để ngăn mát.
Cái được:
- Không phải quyết định gì trong tuần.
- Tiết kiệm thời gian tổng cộng, vì dọn bếp một lần thay vì bảy lần.
- Mua nguyên liệu theo lô rẻ hơn.
- Giảm hẳn khả năng gọi đồ ăn ngoài vì mệt.
Bộ đồ bếp tối thiểu
Không cần nhiều. Với mức này là nấu được gần như mọi món Việt cơ bản:
- Một nồi sâu lòng để luộc, nấu canh, kho.
- Một chảo chống dính cỡ vừa.
- Một nồi cơm điện. Đây là món đáng đầu tư nhất, và mua ở Mỹ chứ đừng mang từ Việt Nam vì khác điện áp.
- Dao, thớt, muôi, đũa nấu.
- Hộp đựng thức ăn có nắp, khoảng mười tới mười lăm hộp.
- Máy xay cầm tay nếu bạn hay nấu canh xay hoặc làm nước sốt.
Phần lớn những thứ này mua lại từ sinh viên tốt nghiệp hoặc ở cửa hàng đồ cũ với giá rất thấp.
Kế hoạch một tuần
Mẫu dưới đây dựa trên nguyên tắc: một món mặn kho hoặc rim, một món canh, một món xào nhanh, cộng cơm nấu hai lần.
Buổi nấu chính, khoảng hai tiếng:
- Kho một nồi thịt hoặc cá, đủ cho bốn tới năm bữa. Món kho càng để càng ngấm.
- Nấu một nồi canh lớn, chia hộp. Canh chua, canh bí, canh rau củ đều để được vài ngày.
- Sơ chế sẵn rau cho các bữa xào: rửa, cắt, để ráo, cho vào hộp.
- Ướp sẵn thịt cho hai bữa, cấp đông.
- Luộc sẵn một ít trứng.
Trong tuần: mỗi bữa chỉ cần nấu cơm, hâm món kho và canh, xào nhanh một đĩa rau. Khoảng mười lăm phút.
Buổi nấu phụ giữa tuần: nấu thêm một món mới để không bị ngán, khoảng bốn mươi phút.
Danh sách đi chợ cố định
Có một danh sách cố định giúp đi chợ nhanh và không quên:
- Hằng tuần: thịt hoặc cá, rau xanh hai ba loại, cà chua, hành, tỏi, trứng, sữa, trái cây.
- Hằng tháng: gạo, dầu ăn, nước mắm, nước tương, gia vị, bún phở khô, đồ đông lạnh.
- Khi thấy giảm giá: thịt về chia phần cấp đông.
Năm món dễ cho người mới
- Thịt kho trứng. Nấu một lần ăn nhiều bữa, càng hâm càng ngon, nguyên liệu dễ mua.
- Canh rau củ nấu thịt bằm. Nhanh, dễ, thay rau theo mùa.
- Rau xào tỏi. Mười phút, dùng được với mọi loại rau.
- Cơm chiên. Cách xử lý cơm nguội và đồ thừa.
- Trứng chiên hoặc trứng hấp. Món cứu cánh khi hết đồ.
Công thức cho tất cả đều dễ tìm. Điều quan trọng không phải là học nhiều món mà là nấu thạo năm món tới mức không cần nghĩ.
Ăn sáng và bữa trên trường
Đây là chỗ tiền hay rò rỉ nhất. Mua cà phê và bánh trên đường tới lớp mỗi ngày là khoản không nhỏ sau một học kỳ.
- Mang cơm hộp đi học. Phần lớn trường có lò vi sóng ở khu sinh viên.
- Mang bình nước và bình cà phê riêng. Nhiều trường có máy lọc nước miễn phí ở khắp nơi.
- Để sẵn đồ ăn nhẹ trong balo để không phải mua khi đói giữa hai tiết.
Khi sống cùng bạn
Nấu chung tiết kiệm hơn nhiều so với nấu riêng, vì nguyên liệu mua lô lớn và công nấu chia đều. Nhưng cần thống nhất trước:
- Ai nấu ngày nào, hay nấu chung rồi chia.
- Chia tiền chợ thế nào và ghi lại ở đâu.
- Đồ ăn dùng chung và đồ ăn riêng đánh dấu thế nào.
- Ai rửa bát. Đây là nguồn mâu thuẫn số một trong mọi căn nhà chung, ở mọi nước.
Một lời thực tế
Không ai nấu ăn đều đặn được mọi tuần, nhất là mùa thi. Mục tiêu không phải là hoàn hảo mà là có một hệ thống để quay lại sau những tuần bận. Trữ sẵn vài hộp đồ ăn trong ngăn đông và vài gói mì cho tuần thi là cách thực tế hơn nhiều so với việc tự trách mình vì đã ăn ngoài ba ngày liền.
Câu hỏi thường gặp
Nấu theo lô là gì và vì sao hiệu quả?
Là dành hai tới ba tiếng một buổi cuối tuần nấu cho cả tuần rồi chia hộp. Hiệu quả vì bỏ hẳn khâu phải quyết định trong tuần, tiết kiệm thời gian dọn bếp và mua nguyên liệu rẻ hơn.
Cần mua những gì cho bếp khi mới sang?
Một nồi sâu lòng, một chảo chống dính, một nồi cơm điện, dao thớt muôi đũa, và mười tới mười lăm hộp đựng thức ăn. Nên mua lại từ sinh viên tốt nghiệp hoặc cửa hàng đồ cũ.
Có nên mang nồi cơm điện từ Việt Nam không?
Không nên, vì điện áp ở Mỹ khác Việt Nam. Nên mua tại Mỹ, và đây là món đáng đầu tư nhất trong bếp.
Nên học nấu bao nhiêu món?
Năm món tới mức nấu không cần nghĩ là đủ: thịt kho, canh rau củ, rau xào tỏi, cơm chiên và trứng. Quan trọng là thạo chứ không phải nhiều.
Nấu chung với bạn cùng nhà cần thống nhất gì?
Ai nấu ngày nào, chia tiền chợ thế nào và ghi ở đâu, đồ dùng chung và đồ riêng đánh dấu ra sao, và ai rửa bát.