Nước Mỹ không có thẻ căn cước quốc gia. Thay vào đó là một tập giấy tờ, mỗi loại do một cơ quan khác nhau cấp và dùng cho những việc khác nhau.
Với du học sinh, tập này gồm khoảng sáu thứ, và biết cái nào dùng ở đâu tránh được nhiều lần đi lại vô ích.
Sáu giấy tờ chính
1. Hộ chiếu Việt Nam. Giấy tờ tuỳ thân gốc, được chấp nhận ở mọi nơi. Nhưng chính vì quan trọng nên không nên mang theo người hằng ngày.
2. Thị thực dán trong hộ chiếu. Chỉ dùng để nhập cảnh. Thị thực hết hạn khi bạn đang ở trong Mỹ thì không sao; chỉ cần visa còn hạn khi muốn vào lại sau một chuyến ra nước ngoài.
3. Hồ sơ nhập học do trường cấp. Chứng minh bạn đang theo học hợp lệ. Cần khi làm hầu hết thủ tục: mở tài khoản ngân hàng, xin số an sinh xã hội, thi bằng lái, và khi nhập cảnh.
4. Bản in hồ sơ nhập cảnh điện tử. Ghi nhận lần nhập cảnh gần nhất và tình trạng của bạn. Tra và in được trực tuyến từ trang chính thức. Nhiều thủ tục yêu cầu bản này.
5. Bằng lái do bang cấp, hoặc thẻ căn cước bang. Đây là giấy tờ tuỳ thân dùng hằng ngày ở Mỹ: ngân hàng, bay nội địa, mua hàng có giới hạn tuổi, vào một số toà nhà. Người không lái xe vẫn xin được thẻ căn cước bang, và nó rất tiện vì bạn không phải mang hộ chiếu theo người.
6. Thẻ sinh viên. Dùng trong khuôn viên trường, và cũng là thứ cho bạn giảm giá ở nhiều nơi bên ngoài.
Ngoài ra, nếu có việc làm thì có thêm thẻ số an sinh xã hội. Đây là giấy tờ nhạy cảm nhất, không mang theo người và không đưa cho ai trừ khi thật sự cần.
Cái nào dùng ở đâu
| Việc | Giấy tờ thường cần |
|---|---|
| Mở tài khoản ngân hàng | Hộ chiếu, hồ sơ nhập học, bản in hồ sơ nhập cảnh, giấy chứng minh địa chỉ |
| Xin số an sinh xã hội | Hộ chiếu, thị thực, hồ sơ nhập học, thư mời làm việc, thư của văn phòng sinh viên quốc tế |
| Thi bằng lái | Hộ chiếu, hồ sơ nhập học, bản in hồ sơ nhập cảnh, hai giấy chứng minh nơi cư trú |
| Bay nội địa | Bằng lái hoặc thẻ căn cước bang, hoặc hộ chiếu |
| Đi khám bệnh | Thẻ bảo hiểm và một giấy tờ tuỳ thân có ảnh |
| Mua hàng có giới hạn tuổi | Giấy tờ có ảnh do chính quyền cấp; thẻ sinh viên thường không được chấp nhận |
| Nhập cảnh lại sau khi ra nước ngoài | Hộ chiếu còn hạn, thị thực còn hạn, hồ sơ nhập học có chữ ký gia hạn du lịch |
Mang gì theo người hằng ngày
Nguyên tắc: mang thứ thay thế được, để ở nhà thứ khó thay thế.
- Nên mang: bằng lái hoặc thẻ căn cước bang, thẻ sinh viên, thẻ bảo hiểm, một thẻ ngân hàng.
- Nên để ở nhà: hộ chiếu, thẻ số an sinh xã hội, hồ sơ nhập học bản gốc.
- Nên có bản quét trên đám mây của tất cả, để truy cập được từ bất cứ đâu.
Một số người mang theo bản sao hộ chiếu trong ví. Điều này hợp lý và tiện, nhưng nhớ rằng bản sao không thay thế bản gốc ở các thủ tục chính thức.
Thẻ căn cước bang: đáng xin
Đây là thứ nhiều du học sinh không biết là mình xin được.
Nếu bạn không lái xe, cơ quan quản lý phương tiện của bang vẫn cấp một loại thẻ căn cước có ảnh, cùng hình thức với bằng lái nhưng không cho phép lái xe.
Giấy tờ cần gần giống như khi thi bằng lái, trừ phần thi. Phí thấp, và đổi lại bạn có một giấy tờ tuỳ thân dùng được ở mọi nơi mà không phải mang hộ chiếu theo người.
Giấy chứng minh nơi cư trú
Nhiều thủ tục yêu cầu hai giấy chứng minh bạn đang sống ở địa chỉ nào trong bang. Các loại thường được chấp nhận:
- Hợp đồng thuê nhà.
- Hoá đơn điện, nước, internet có tên và địa chỉ bạn.
- Sao kê ngân hàng gửi tới địa chỉ đó.
- Thư chính thức của trường gửi tới địa chỉ đó.
Đây là lý do nên giữ lại một vài thư và hoá đơn có tên mình thay vì vứt hết.
Cập nhật khi đổi địa chỉ
Khi chuyển chỗ ở, cần cập nhật ở nhiều nơi, và bỏ sót thì thư quan trọng sẽ tới địa chỉ cũ:
- Hệ thống của trường và văn phòng sinh viên quốc tế, trong thời hạn quy định.
- Cơ quan quản lý phương tiện của bang, nếu có bằng lái hoặc thẻ căn cước.
- Ngân hàng, bảo hiểm, nhà mạng.
- Dịch vụ chuyển tiếp thư của bưu điện, để thư gửi địa chỉ cũ được chuyển sang địa chỉ mới trong một thời gian.
Một lưu ý về sao chụp
Nhiều nơi yêu cầu bạn đưa giấy tờ để họ sao chụp. Với các cơ quan chính thức và ngân hàng thì bình thường. Với các bên khác, hãy hỏi vì sao họ cần và họ giữ bao lâu.
Đừng gửi ảnh chụp hộ chiếu hoặc thẻ số an sinh xã hội qua tin nhắn hay mạng xã hội, kể cả cho người quen. Đây là cách phổ biến nhất khiến thông tin cá nhân bị dùng sai.
Câu hỏi thường gặp
Ở Mỹ có thẻ căn cước quốc gia không?
Không. Thay vào đó là một tập giấy tờ do các cơ quan khác nhau cấp, trong đó bằng lái hoặc thẻ căn cước do bang cấp là giấy tờ tuỳ thân dùng hằng ngày phổ biến nhất.
Không lái xe thì có xin được giấy tờ tuỳ thân của bang không?
Có. Cơ quan quản lý phương tiện của bang cấp thẻ căn cước có ảnh, cùng hình thức với bằng lái nhưng không cho phép lái xe, phí thấp và rất tiện.
Nên mang giấy tờ gì theo người hằng ngày?
Bằng lái hoặc thẻ căn cước bang, thẻ sinh viên, thẻ bảo hiểm và một thẻ ngân hàng. Hộ chiếu, thẻ số an sinh xã hội và hồ sơ nhập học bản gốc nên để ở nhà.
Giấy nào chứng minh nơi cư trú được chấp nhận?
Hợp đồng thuê nhà, hoá đơn điện nước internet có tên và địa chỉ bạn, sao kê ngân hàng, hoặc thư chính thức của trường gửi tới địa chỉ đó.
Chuyển chỗ ở thì cần cập nhật ở đâu?
Hệ thống của trường và văn phòng sinh viên quốc tế trong thời hạn quy định, cơ quan quản lý phương tiện của bang, ngân hàng, bảo hiểm, nhà mạng, và dịch vụ chuyển tiếp thư của bưu điện.
