Gần như mọi trường ở Mỹ bắt buộc sinh viên quốc tế có bảo hiểm y tế, và thường tự động ghi bạn vào gói của trường rồi tính vào hoá đơn học phí.
Nhưng có bảo hiểm không có nghĩa là đi khám không mất tiền. Hệ thống y tế Mỹ vận hành theo cách rất khác Việt Nam, và sáu khái niệm dưới đây quyết định bạn thực trả bao nhiêu.
Sáu khái niệm cốt lõi
1. Phí bảo hiểm. Khoản bạn trả để có bảo hiểm, thường theo học kỳ hoặc theo năm, tính vào hoá đơn của trường. Trả khoản này không liên quan tới việc bạn có đi khám hay không.
2. Mức tự chịu. Số tiền bạn phải tự trả trong năm trước khi bảo hiểm bắt đầu chi. Gói có mức tự chịu thấp thì phí bảo hiểm cao và ngược lại.
3. Đồng chi trả. Một khoản cố định bạn trả cho mỗi lần dùng dịch vụ, chẳng hạn một mức cho mỗi lần khám thông thường và một mức cao hơn cho cấp cứu. Khoản này thường áp ngay, không cần chờ đạt mức tự chịu.
4. Đồng bảo hiểm. Sau khi đã đạt mức tự chịu, bạn vẫn trả một tỷ lệ phần trăm của chi phí, còn bảo hiểm trả phần còn lại.
5. Mức chi tối đa trong năm. Đây là con số quan trọng nhất và ít người để ý. Sau khi bạn đã tự trả tới mức này trong một năm, bảo hiểm chi toàn bộ phần còn lại. Đây chính là giới hạn thiệt hại tài chính tối đa của bạn, và là lý do quan trọng nhất để có bảo hiểm.
6. Mạng lưới trong và ngoài. Công ty bảo hiểm có thoả thuận giá với một mạng lưới bệnh viện và bác sĩ. Đi khám trong mạng lưới thì rẻ hơn rất nhiều. Đi ngoài mạng lưới có thể chỉ được chi một phần nhỏ hoặc không được chi.
Một ví dụ minh hoạ cách các con số ghép lại
Giả sử gói của bạn có mức tự chịu là một khoản X, đồng chi trả cho mỗi lần khám là Y, đồng bảo hiểm là hai mươi phần trăm, và mức chi tối đa trong năm là Z.
- Đi khám thông thường: bạn trả Y.
- Phải chụp chiếu và xét nghiệm: bạn trả cho tới khi đủ mức tự chịu X, sau đó trả hai mươi phần trăm phần còn lại.
- Nếu tổng số tiền bạn tự trả trong năm chạm Z, mọi chi phí sau đó trong năm được bảo hiểm chi toàn bộ.
Đây là lý do một tai nạn lớn không có bảo hiểm có thể tốn hơn cả năm học phí, còn có bảo hiểm thì thiệt hại bị chặn ở mức Z.
Gói của trường hay gói ngoài
Nhiều trường cho phép miễn gói của trường nếu bạn chứng minh đã có bảo hiểm tương đương. Cân nhắc:
Gói của trường:
- Chắc chắn đáp ứng yêu cầu của trường.
- Thường phối hợp tốt với phòng y tế của trường.
- Thủ tục đơn giản, không phải làm gì.
- Giá thường không rẻ.
Gói ngoài:
- Có thể rẻ hơn.
- Nhưng phải đáp ứng đủ mọi tiêu chí trường đặt ra, và tiêu chí này thường khá chặt.
- Phải làm thủ tục xin miễn trước hạn mỗi năm. Lỡ hạn là bị tự động tính vào hoá đơn và khó gỡ.
- Cần kiểm mạng lưới bệnh viện có bao phủ khu vực trường không.
Với năm đầu, gói của trường thường là lựa chọn an toàn. Từ năm hai, khi đã hiểu hệ thống, có thể tính lại.
Điều cần làm trong tuần đầu
- Tìm thẻ bảo hiểm. Thường là thẻ điện tử trong ứng dụng hoặc tải về từ cổng thông tin. Lưu ảnh trong điện thoại và in một bản để trong ví.
- Biết phòng y tế của trường ở đâu và giờ mở cửa.
- Tìm bệnh viện trong mạng lưới gần nhất và lưu địa chỉ. Làm việc này khi khoẻ, không phải lúc cần.
- Đọc bản tóm tắt quyền lợi của gói. Thường có một trang tóm tắt dễ đọc; tìm mục đồng chi trả, mức tự chịu và mức chi tối đa.
- Hoàn tất hồ sơ tiêm chủng mà trường yêu cầu. Nhiều trường khoá đăng ký môn kỳ sau nếu chưa nộp.
Bảo hiểm cho người phụ thuộc
Với nghiên cứu sinh có vợ chồng hoặc con đi cùng, gói của trường thường có mức riêng cho người phụ thuộc, và khoản này đáng kể. Cần tính vào ngân sách từ trước khi quyết đưa gia đình sang.
Khi về Việt Nam nghỉ hè
Bảo hiểm của trường thường chỉ chi trả trong nước Mỹ hoặc có phạm vi quốc tế hạn chế. Nếu về nước dài ngày, bạn vẫn có bảo hiểm y tế ở Việt Nam nếu có, hoặc mua bảo hiểm du lịch ngắn hạn.
Điều đáng lưu ý theo chiều ngược lại: phí bảo hiểm của trường thường tính theo học kỳ và không hoàn khi bạn không ở Mỹ.
Câu hỏi thường gặp
Có bảo hiểm thì đi khám ở Mỹ có mất tiền không?
Vẫn mất. Bạn thường phải trả khoản đồng chi trả cho mỗi lần khám, và trả cho tới khi đạt mức tự chịu trước khi bảo hiểm bắt đầu chi phần lớn.
Mức chi tối đa trong năm nghĩa là gì?
Là giới hạn số tiền bạn phải tự trả trong một năm. Sau khi chạm mức đó, bảo hiểm chi toàn bộ phần còn lại. Đây là lý do quan trọng nhất để có bảo hiểm.
Mạng lưới trong và ngoài khác nhau thế nào?
Bệnh viện và bác sĩ trong mạng lưới có thoả thuận giá với công ty bảo hiểm nên rẻ hơn nhiều. Đi ngoài mạng lưới có thể chỉ được chi một phần nhỏ hoặc không được chi.
Có thể dùng bảo hiểm ngoài thay gói của trường không?
Nhiều trường cho phép nếu bạn chứng minh gói tương đương, nhưng tiêu chí khá chặt và phải làm thủ tục xin miễn trước hạn mỗi năm. Lỡ hạn là bị tự động tính vào hoá đơn.
Về Việt Nam nghỉ hè thì bảo hiểm có hiệu lực không?
Bảo hiểm của trường thường chỉ chi trả trong nước Mỹ hoặc có phạm vi quốc tế hạn chế. Ngoài ra phí thường không được hoàn khi bạn không ở Mỹ.