Khi đã có vài thư trúng tuyển từ các trường tương đương nhau về chất lượng, câu hỏi tiếp theo thường là chọn trường nào. Và ở bước này, vùng địa lý thường là yếu tố phân biệt lớn nhất, lớn hơn chênh lệch vài bậc trên bảng xếp hạng.
Bốn câu hỏi dưới đây cụ thể hơn câu chỗ nào tốt hơn.
Câu 1: ngành của bạn tập trung ở đâu
Đây là câu quan trọng nhất nếu bạn định làm việc ở Mỹ sau khi tốt nghiệp.
Các ngành có xu hướng tụ lại theo cụm địa lý, và ở gần cụm đó nghĩa là:
- Nhiều cơ hội thực tập trong lúc học, và thực tập là con đường vào việc chính thức hiệu quả nhất.
- Các công ty tới tuyển ngay tại trường.
- Mạng lưới cựu sinh viên làm trong ngành ngay xung quanh.
- Sự kiện ngành, hội thảo, gặp gỡ nghề nghiệp diễn ra gần.
Cách kiểm cụ thể: vào trang của trung tâm hướng nghiệp của từng trường, tìm báo cáo về nơi làm việc của sinh viên sau tốt nghiệp. Nhiều trường công bố danh sách công ty tuyển sinh viên của họ. Đây là dữ liệu thật và nó nói nhiều hơn thứ hạng chung.
Câu 2: ngân sách của bạn tới đâu
Đã nói kỹ ở bài về chi phí theo vùng, nhưng tóm lại: chênh lệch chi phí sinh hoạt bốn năm giữa một đô thị ven biển và một thị trấn trung tây có thể lớn hơn chênh lệch học phí giữa hai trường.
Và một biến quyết định: nơi đó có bắt buộc phải có xe không. Một trường học phí thấp ở nơi cần xe có thể đắt hơn tổng thể so với một trường học phí cao ở nơi đi bộ được.
Cách kiểm: tra giá thuê thật quanh trường, và kiểm trường có cho sinh viên đi xe buýt miễn phí bằng thẻ không.
Câu 3: bạn chịu khí hậu thế nào
Câu này hay bị xem nhẹ khi ngồi ở Việt Nam đọc giới thiệu trường, và hay trở thành vấn đề thật vào tháng thứ tư.
Vài điều cụ thể hơn là nóng hay lạnh:
- Bốn tháng ngày ngắn ở các vùng phía bắc ảnh hưởng tới tâm trạng nhiều hơn bản thân nhiệt độ.
- Mùa hè nóng ẩm kéo dài ở miền Nam nghĩa là bạn ở trong nhà điều hoà gần như liên tục vài tháng.
- Vùng mưa nhiều và âm u ở tây bắc có kiểu mệt riêng.
- Bạn có bị dị ứng không. Một số vùng có mùa phấn hoa rất nặng.
Cách kiểm: tra nhiệt độ trung bình và số giờ nắng theo từng tháng của chính thành phố đó, không tra theo bang. Và hỏi sinh viên đang học ở đó: mùa nào khó chịu nhất.
Câu 4: bạn cần cộng đồng tới mức nào
Đây là câu cá nhân và không có đáp án đúng chung.
Vùng có cộng đồng người Việt lớn cho bạn: chợ Việt đầy đủ, hàng quán, dịch vụ tiếng Việt, chùa và nhà thờ, mạng lưới hỗ trợ khi khó khăn, và cảm giác đỡ xa nhà. Đổi lại môi trường tiếng Anh loãng hơn nếu bạn không chủ động.
Vùng ít người Việt cho bạn: tiếng Anh tiến rất nhanh vì không có lựa chọn khác, hoà vào văn hoá bản địa sâu hơn, và thường là chi phí thấp hơn. Đổi lại những tháng đầu khó khăn hơn và ít chỗ dựa hơn.
Một cách nghĩ: nếu bạn là người dễ thích nghi và chủ động, vùng ít người Việt cho nhiều hơn. Nếu bạn biết mình cần chỗ dựa trong giai đoạn đầu, đừng ép bản thân vào hoàn cảnh không có ai.
Cách kiểm chứng trước khi quyết
- Tìm nhóm sinh viên Việt Nam của chính trường đó trên mạng xã hội và đọc các bài hỏi đáp. Đây là nguồn cụ thể nhất.
- Nhắn hỏi trực tiếp hai ba người đang học ở đó. Phần lớn sẽ trả lời. Hỏi câu cụ thể: một tháng anh chị chi bao nhiêu, có cần xe không, mùa nào khó nhất, tìm việc thực tập có dễ không.
- Xem bản đồ vệ tinh và chế độ xem đường phố quanh trường. Nó cho bạn cảm nhận về việc đi bộ được hay không, có gì quanh đó, và khu dân cư trông thế nào.
- Xem lịch sự kiện của trường trong một tuần bất kỳ để biết đời sống ngoài lớp học có gì.
Một lưu ý cuối
Không có vùng nào đúng cho mọi người, và phần lớn người sau vài tháng đều thích nghi được với nơi mình tới, kể cả khi ban đầu thấy lạ.
Nhưng có một sai lầm nên tránh: chọn theo cái tên thành phố nghe quen mà không tra giá thuê nhà, không tra khí hậu, không tra cơ hội ngành. Tên quen thường có nghĩa là đắt, chứ không phải là hợp.
Câu hỏi thường gặp
Chọn trường hay chọn vùng quan trọng hơn?
Khi đã có vài trường tương đương về chất lượng, vùng địa lý thường là yếu tố phân biệt lớn nhất, nhất là với người định làm việc ở Mỹ sau tốt nghiệp.
Làm sao biết ngành của mình tập trung ở đâu?
Vào trang trung tâm hướng nghiệp của từng trường, tìm báo cáo về nơi làm việc của sinh viên sau tốt nghiệp và danh sách công ty tới tuyển tại trường.
Khí hậu ảnh hưởng nhiều tới việc học không?
Có, nhiều hơn người ta nghĩ khi còn ở Việt Nam. Bốn tháng ngày ngắn ở vùng phía bắc ảnh hưởng tới tâm trạng hơn cả bản thân nhiệt độ.
Nên chọn nơi có nhiều người Việt hay ít?
Tuỳ người. Nơi có cộng đồng lớn cho chỗ dựa và tiện lợi nhưng môi trường tiếng Anh loãng hơn. Nơi ít người Việt giúp tiếng Anh nhanh hơn nhưng những tháng đầu khó khăn hơn.
Cách kiểm chứng đáng tin nhất trước khi quyết là gì?
Nhắn hỏi hai ba sinh viên Việt Nam đang học ở chính trường đó những câu cụ thể: chi bao nhiêu một tháng, có cần xe không, mùa nào khó nhất, tìm thực tập có dễ không.
